Hỏi đáp

• Tài sản được xác định là tài sản chung, tài sản riêng của vợ, chồng;
• Quyền, nghĩa vụ của vợ chồng đối với tài sản chung, tài sản riêng và giao dịch có liên quan; tài sản để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của gia đình;
• Điều kiện, thủ tục và nguyên tắc phân chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản;
• Nội dung khác có liên quan.
  (Điều 48 Luật hôn nhân và gia đình)

Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Hợp đồng dân sự là thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều bên nhằm tạo lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”. Do đó, các cặp đôi có thể tự do thỏa thuận về bất kỳ tài sản nào thuộc sở hữu của họ, bao gồm cả tài sản ở nước ngoài, miễn là thỏa thuận đó không vi phạm pháp luật Việt Nam và đạo đức xã hội.

Theo pháp luật hiện hành, vợ chồng không thể thỏa thuận về quyền nuôi con trong hợp đồng hôn nhân. Hơp đồng tiền hôn nhân hay còn gọi là thỏa thuận xác lập tài sản của vợ chồng. Do đó hợp đồng tiền hôn nhân này chỉ thỏa thuận những vấn đề liên quan đến tài sản vợ chồng, không bao gồm các vấn đề khác.

Tại Việt Nam, hợp đồng tiền hôn nhân hoàn toàn có thể quy định về việc phân chia nợ chung của vợ chồng sau khi ly hôn. Vợ chồng có quyền tự do thỏa thuận về tài sản trong hợp đồng tiền hôn nhân, miễn là nội dung thỏa thuận không vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội. Do đó, các cặp đôi có thể quy định trong hợp đồng tiền hôn nhân về cách thức phân chia nợ chung sau khi ly hôn như:

• Phân chia nợ chung theo tỷ lệ đóng góp;
• Phân chia nợ chung theo tỷ lệ sở hữu tài sản chung;
• Phân chia nợ chung theo thỏa thuận khác của vợ chồng.

Hợp đồng tiền hôn nhân có thể quy định phân chia khác so với quy định của pháp luật.
Pháp luật ưu tiên cho sự thỏa thuận của hai vợ chồng trong việc phân chia tài sản chung, trong trường hợp không thể thỏa thuận thì mới cần đến sự phân chia của Tòa án. Do đó, trong hợp đồng tiền hôn nhân, vợ chồng có thể tự ý thỏa thuận việc phân chia tài sản nhưng phải đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của vợ con.

Hiện nay, tại Việt Nam, không có cơ quan nào được cấp phép chuyên môn để lập hợp đồng tiền hôn nhân. Tuy nhiên, theo pháp luật quy định hợp đồng tiền hôn nhân phải được lập thành văn bản và công chứng thì mới có hiệu lực. Do đó, để thuận tiện thì vợ chồng có thể chọn lập hợp đồng hôn nhân ở các văn phòng công chứng.

Cách thức phân chia tài sản khi ly hôn theo hợp đồng tiền hôn nhân sẽ phụ thuộc vào nội dung thỏa thuận của vợ và chồng trong hợp đồng. Tuy nhiên, cơ bản sẽ có các bước sau:

• Xác định tài sản (nếu tài sản chưa được quy định rõ hoặc phát sinh thêm ngoài hợp đồng);
• Phân chia theo hợp đồng đã thỏa thuận;
• Nếu phát sinh thêm tranh chấp ngoài hợp đồng thì cần phải yêu cầu tòa án can thiệp giải quyết.

Bước 1: Thỏa thuận với nhau về nội dung hợp đồng.
Bước 2: Tiến hành lập hợp đồng.
Bước 3: Công chứng hợp đồng.
Bước 4: Lưu giữ hợp đồng.

Xem chi tiết hơn tại: Cách Làm Hợp Đồng Tiền Hôn Nhân

Một hợp đồng tiền hôn nhân phải có các nội dung cơ bản sau:

• Thông tin các bên (họ tên, địa chỉ nơi cư trú,…);
• Điều kiện, thủ tục và nguyên tắc phân chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản;
• Các nội dung thỏa thuận về tài sản: tài sản chung, tài sản riêng, nợ chung…
• Quyền, nghĩa vụ của vợ chồng đối với tài sản chung, tài sản riêng và giao dịch có liên quan; tài sản để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của gia đình.
  (Điều 48 Luật hôn nhân và gia đình)

Xem chi tiết hơn tại: Mẫu Hợp đồng tiền hôn nhân

Hợp đồng tiền hôn nhân có thể quy định về cách thức phân chia di sản sau khi một bên qua đời, nhưng không thể thay đổi thứ tự ưu tiên thừa kế theo pháp luật. Do đó, hợp đồng tiền hôn nhân có thể ảnh hưởng đến quyền thừa kế của vợ chồng trong những trường hợp sau:

• Hợp đồng quy định về phần di sản mà vợ chồng được hưởng;
• Hợp đồng quy định về cách thức phân chia tài sản chung: Nếu tài sản chung chiếm một phần lớn di sản, thì cách thức phân chia tài sản chung theo hợp đồng tiền hôn nhân sẽ ảnh hưởng đến quyền thừa kế của vợ chồng.