Hỏi đáp

Khi khởi kiện yêu cầu chia tài sản khi ly hôn, đương sự phải đóng án phí để được Tòa giải quyết. Mức án phí này tùy thuộc vào giá trị tài sản tranh chấp (giá trị tài sản khác nhau sẽ có mức án phí khác nhau). Có thể xác định mức án phí phải đóng dựa trên bảng án phí đính kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

Hiện nay pháp luật nước ta quy định tài sản của vợ chồng có hai chế độ là:

• Chế độ tài sản theo thỏa thuận: vợ chồng trước khi kết hôn hoặc trong thời kì hôn nhân hoặc sau khi ly khi ly hôn đều có quyền thỏa thuận với nhau với các vấn đề tài sản (xác định tài sản chung hay phân chia tài sản riêng); quyền và nghĩa vụ của vợ chồng đối với các tài sản đó khi ly hôn. Các nội dung này phải được lập thành văn bản và có công chứng.
  
• Chế độ tài sản theo pháp luật: nếu vợ chồng không có sự thỏa thuận hoặc thỏa thuận không thành công về việc phân chia tài sản thì các tài sản sẽ được Tòa án phân chia theo quy định của pháp luật.

Xem chi tiết hơn tại: Các Chế Độ Tài Sản Của Vợ Chồng: Ưu Điểm Và Nhược Điểm

Khi ly hôn, tài sản chung của vợ chồng thường sẽ chia đôi. Tuy nhiên, việc phân chia có thể thay đổi, phần của mỗi người khác nhau căn cứ vào các yếu tố khác nhau như:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
• Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
• Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
• Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Xem chi tiết hơn tại: Chia Tài Sản Khi Ly Hôn: Nguyên Tắc, Thời Điểm Và Chi Phí

• Tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân.
  
• Tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung, được tặng cho chung, tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
  
• Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn, trừ các tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc tài sản phát sinh từ tài sản riêng của vợ chồng.

Xem chi tiết hơn tại: Tài Sản Chung Trong Thời Kì Hôn Nhân: Cách Xác Định, Cách Chia, Hậu Quả Pháp Lý

• Ly hôn có tranh chấp tài sản nằm ở khác tỉnh thì nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc.
• Nếu các đương sự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn thì Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn có thẩm quyền giải quyết.
  (Khoản 1 Mục IV Văn bản 01/2017/GĐ-TANDTC)

Tài sản chung khi ly hôn là một trong các tài sản sau:

• Tài sản chung là tài sản do vợ chồng cùng nhau tạo lập trong quá trình hôn nhân;
• Tài sản được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung;
• Tài sản được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung.

Xem chi tiết hơn tại: Tài Sản Khi Ly Hôn: Cách Xác Định Và Phân Chia

Tài sản là quyền sở hữu trí tuệ là tài sản riêng của một bên vợ, chồng. Ngoài ra các khoản trợ cấp gắn liền với quyền nhân thân và tài sản hình thành từ tài sản riêng cũng là tài sản riêng của vợ/chồng.
* Lưu ý: Trường hợp hai vợ chồng là đồng tác giả hoặc cùng sáng chế thì tài sản quyền sở hữu trí tuệ cũng sẽ thuộc sở hữu chung của hai người.
(Điều 11 Nghị định 126/2014/NĐ-CP)

• Tài sản thuộc sở hữu riêng của mỗi người trước khi kết hôn;
• Tài sản riêng của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân (tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng; tài sản hình thành từ những tìa sản riêng, hoa lợi, lợi tức,…);

Lưu ý: Việc xác định tài sản riêng của vợ chồng khi ly hôn cần dựa trên các bằng chứng cụ thể, chứng minh được nguồn gốc và mục đích sử dụng của tài sản. Trong trường hợp không có bằng chứng cụ thể, tài sản được coi là tài sản chung của vợ chồng.

Xem chi tiết hơn tại: Tài Sản Khi Ly Hôn: Cách Xác Định Và Phân Chia

Hiện nay, việc các cặp vợ chồng ly hôn và yêu cầu chia tài sản chung, xác định tài sản riêng là rất phổ biến. Do đó, có rất nhiều bản án liên quan đến vấn đề này. Ví dụ: Bản án 14/2023/HNGĐ-PT ngày 22/03/22023; Bản án 06/2022/HNGĐ-PT ngày 17/05/2022;…

Theo quy định của pháp luật phí khi ly hôn không tranh chấp tài sản (không có giá ngạch) hiện nay là 300.000 đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14